“Zona ?
Ik wens het
niemand toe.”*
Veelgestelde vragen
-
Wat is herpes zoster ophthalmicus?
-
Wat is het verband tussen waterpokken en zona?
Waterpokken is een zeer besmettelijke ziekte die een blaasjesvormige huiduitslag over het hele lichaam veroorzaakt, samen met jeuk en koorts. De meeste mensen krijgen waterpokken tijdens de kindertijd. Het waterpokkenvirus (ook wel het varicella-zostervirus genoemd) kan later opnieuw actief worden en zona veroorzaken. Mensen met zona kunnen pijn, jeuk, tintelingen en blaasjes ervaren op een deel van het lichaam, die wekenlang kunnen aanhouden.4,5,7
-
Verhoogt stress het risico op zona?
-
Is zona besmettelijk?
Zona ontstaat doordat het virus dat al in je lichaam zit weer actief wordt; het wordt dus niet direct van persoon tot persoon overgedragen. Omdat hetzelfde virus zowel waterpokken als zona veroorzaakt, kan iemand die nooit waterpokken heeft gehad of daar niet tegen beschermd is, alsnog waterpokken krijgen na direct contact met de blaasjes van iemand met zona.6,8
-
Waarom loop ik meer risico na mijn 60ste?
Naarmate je ouder wordt, neemt het risico op zona toe omdat het immuunsysteem van nature zwakker wordt. Hierdoor kan het slapende virus opnieuw actief worden, zelfs als je verder gezond bent. Iedereen die ooit waterpokken heeft gehad, draagt het virus al bij zich.6,9,10
Sommige mensen weten niet dat ze waterpokken hebben gehad, of herinneren het zich niet meer, maar ook zij kunnen het virus dragen.6,10
Oudere mensen lopen bovendien een grotere kans op complicaties, zoals postherpetische neuralgie (PHN).3,7 -
Waarom loop ik meer risico als ik kaner heb of had?
Mensen met kanker hebben vaak een verzwakt immuunsysteem, waardoor ze kwetsbaarder zijn voor zona. Behandelingen zoals chemotherapie en radiotherapie kunnen het immuunsysteem verder verzwakken en zo het risico op een ernstigere vorm van zona verhogen. Iedereen die waterpokken heeft gehad, draagt het virus al in het lichaam.10,11
-
Kan ik zona krijgen als ik nooit waterpokken heb gehad?
Zonder ooit waterpokken te hebben gehad, is het niet mogelijk om zona te krijgen. Blootstelling aan het virus zonder het te beseffen kan echter het risico verhogen. De meerderheid van de volwassen bevolking (ongeveer 95 %) is al besmet geweest met het varicella-zostervirus, en tot 1 op de 3 personen ontwikkelt ooit zona.8,12
-
Hoe kan ik zona behandelen?
Behandeling kan de ernst en de duur van de ziekte verminderen en kan, afhankelijk van je symptomen, antivirale medicatie en/of pijnstilling omvatten.7,8
Denk je dat je zona hebt, neem dan zo snel mogelijk contact op met je arts. Die kan de juiste medicatie voorschrijven om de ernst en duur van je symptomen te verminderen.
Algemene tips om de symptomen te verlichten:4,8- Houd de uitslag schoon en droog om het risico op infectie te verminderen
- Draag losse kleding
- Gebruik meerdere keren per dag een koude kompres
-
Hoe kan ik de jeuk bij zona verlichten?
De gespreksgids
Deze gespreksgids werd ontwikkeld om je te helpen de belangrijkste punten te bespreken tijdens een afspraak met je arts. Zo kan je goed geïnformeerde vragen stellen. Praat met je arts over zona.
Download de gespreksgids*Acteurs die getuigenissen van patiënten vertolken.
-
Bibliografische referenties
1. Kedar S, et al. J Neuro-opthalmol 2019;39:220-231.
2. AAFP. Evaluation and Management of Herpes Zoster Ophthalmicus, November 2002. Beschikbaar op: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2002/1101/p1723.html, Laatst geraadpleegd in maart 2025.
3. Drolet M. Herpes Zoster: Postherpetic Neuralgia and Other Complications 2017, Chapter 11: 119-140.
4. American Academy of Dermatology. Shingles: Tips for managing, April 2019. Beschikbaar op: https://www.aad.org/public/diseases/a-z/shingles-self-care, Laatst geraadpleegd in maart 2025.
5. Mayo Clinic. Chickenpox, April 2023. Beschikbaar op : https://www.mayoclinic.org/diseases-condilions/chickenpox/symptoms-causes/syc-20351282, Laatst geraadpleegd in maart 2025.
6. Mayo Clinic. Shingles Symptoms and Causes, August 2022. Beschikbaar op: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/shingles/symptoms-causes/syc-20353054, Laatst geraadpleegd in maart 2025.
7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2025. About Shingles (Herpes Zoster). Beschikbaar op: https://www.cdc.gov/shingles/about/index.html, Laatst geraadpleegd in maart 2025.
8. NHS, Shingles, November 2023. Beschikbaar op: https://www.nhs.uk/conditions/shingles/. Laatst geraadpleegd in maart 2025.
9. Bollaerts K, et al. Epidemiol Infect 2017;145:2666-2677.
10. Harpaz R, et al. MMWR Recomm Rep. 2008;57 (RR-5):1-30.
11. Habel LA, et al. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2013;22:82–90.
12. Hoge Gezondheidsraad advies 9684 - vaccinatie tegen herpes zoster. Beschikbaar op: https://www.hgr-css.be/nl/advies/9684/vaccinatie-tegen-herpes-zoster. Laatst geraadpleegd in Januari 2026